top

Obowiązek sporządzania dokumentacji podatkowej przez stały zakład

4-06-2014

Ustawodawca objął obowiązkiem przygotowywania dokumentacji podatkowej cen transferowych[1] podatników, prowadzących działalność poprzez położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zagraniczny zakład. Mają oni dokumentować zarówno transakcje realizowane z jednostką macierzystą, jak i z innymi podmiotami powiązanymi.

Podmioty zagraniczne mogą prowadzić na terytorium Polski działalność gospodarczą
w formie zakładu. Zgodnie z definicją zawartą w art. 4a pkt 11 updop[2] zakład zagraniczny oznacza:

  • stałą placówkę, poprzez którą podmiot mający siedzibę lub zarząd na terytorium jednego państwa wykonuje całkowicie lub częściowo działalność na terytorium innego państwa, a w szczególności oddział, przedstawicielstwo, biuro, fabrykę, warsztat albo miejsce wydobywania bogactw naturalnych,
  • plac budowy, budowę, montaż lub instalację, prowadzone na terytorium jednego państwa przez podmiot mający siedzibę lub zarząd na terytorium innego państwa,
  • osobę, która w imieniu i na rzecz podmiotu mającego siedzibę lub zarząd na terytorium jednego państwa działa na terytorium innego państwa, jeżeli osoba ta ma pełnomocnictwo do zawierania w jego imieniu umów i pełnomocnictwo to faktycznie wykonuje.

 Definicja ta znajduje zastosowanie do poszczególnych zakładów pod warunkiem, że odpowiednia umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, nie stanowi inaczej. Samo pojęcie zakładu znalazło się także w art. 5 Modelowej Konwencji OECD, na której wzorują się państwa zawierając umowy bilateralne.

Podkreślić trzeba, że polska nazwa tej formy prowadzenia działalności gospodarczej (zakład zagraniczny) może być nieco myląca, ponieważ nie stanowi dokładnego tłumaczenia używanego w innych krajach oraz dokumentach o charakterze międzynarodowym sformułowania „permanent establishment” lub „etablissement stable”, co powinno być dosłownie przełożone na język polski jako „stały zakład”. Dodatkowo, Dyrektywa VAT 2006/12/WE oraz Polska ustawa o VAT używają pojęcia „stałe miejsce prowadzenia działalności” (fixed establishment), które choć podobne, nie jest tożsame pojęciem „zakładu”. Oba te pojęcia zostały bowiem zdefiniowane na potrzeby dwóch różnych podatków – pierwsze na potrzeby podatku dochodowego od osób prawnych, drugie natomiast odnosi się do podatku od towarów i usług.

Dodatkowo rozróżnić należy zakład zagraniczny od spółki zależnej działającej na terytorium obcego państwa. Spółka taka nie może zostać automatycznie zakwalifikowana jako zakład, ponieważ stanowi niezależną jednostkę prawną w stosunku do spółki dominującej.

Zakład zagraniczny nie może być utożsamiany z samodzielną jednostką będącą podmiotem praw i obowiązków. Jest on raczej pewną fikcją prawną, a jego prawne wyodrębnienie z działalności jednostki macierzystej pozwala oddzielić zyski osiągane przez przedsiębiorstwo w poszczególnych państwach. Zakład traktowany jest więc jako samodzielny byt prawny jedynie dla celów podatkowych, gdyż zasadą jest, że zyski podlegają opodatkowaniu w państwie, w którym zostały osiągnięte poprzez prowadzoną działalność gospodarczą.

Zapisy umów o unikaniu podwójnego opodatkowania mówią, że zyski przedsiębiorstwa pochodzącego z umawiającego się państwa podlegają opodatkowaniu jedynie w tym państwie, z wyłączeniem przypadku, gdy przedsiębiorstwo to prowadzi działalność gospodarczą w formie zakładu w drugim umawiającym się państwie. Zakładowi przypisuje się natomiast zyski w takiej wysokości, w jakiej byłoby w stanie osiągnąć samodzielne przedsiębiorstwo działające w podobnych warunkach i wykonujące podobną działalność. Dodatkowo do kosztów zakładu można zaliczyć nakłady ponoszone na ten zakład (wraz z kosztami zarządzania i administracji) niezależnie od tego czy powstały one w państwie położenia zakładu czy też w innym miejscu.

Od dnia 1 stycznia 2007 r. zgodnie z art. 9a ust. 5a updop przepisy dotyczące sporządzania dokumentacji podatkowej stosuje się  również do podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2 updop, prowadzących działalność poprzez położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zagraniczny zakład. W konsekwencji, podmioty zagraniczne uzyskujące dochody na terytorium Polski za pomocą zakładu obowiązane są do przygotowywania dokumentacji podatkowej, z której wynikać będzie, czy podział zysku do opodatkowania został prawidłowo podzielony pomiędzy zakład, a jego przedsiębiorstwo macierzyste.


[1] Art. 9a ust. 5a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 21, poz. 86) oraz art. 25a ust. 5a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 80, poz. 350).

[2] Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 21, poz. 86). Dalej: updop.

© DMS TAX Sp. z o.o. 2014

Właściwe wsparcie
dla Twojego biznesu

Świadczymy usługi z zakresu:

 Zobacz >>

Masz kontrolę cen transferowych? Skorzystaj
z pomocy ekspertów DMS TAX.

Skontaktuj się z nami:

Kontrola cen

lub zadzwoń:
+48 71 79 25 991