top

Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania

Ustawy o podatku dochodowym nakładają na podatników obowiązek opodatkowania całości dochodów, w tym także tych uzyskanych za granicą. Problem pojawia się w momencie, gdy te same dochody są opodatkowywane także w kraju ich uzyskania.

W celu zapobiegnięcia negatywnym skutkom mogącym towarzyszyć rozliczaniu dochodów zagranicznych Polska podpisała szereg umów międzynarodowych o unikaniu podwójnego opodatkowania (dalej: UPO).

Struktura standardowej polskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania w dużej mierze oparta jest na wzorcu z Modelowej Konwencji w sprawie podatku od dochodu i majątku OECD. Jednakże zawiera ona wiele uregulowań, które stanowią pozostałość po umowach zawieranych przez Polskę jeszcze w latach 70-tych XX w. lub które opierają się na zapisach Modelowej Konwencji ONZ.

Istota podwójnego opodatkowania

Podwójne opodatkowanie można rozumieć na dwa sposoby:

  • w sensie prawnym oraz
  • w sensie ekonomicznym.

Podwójne opodatkowanie w sensie prawnym oznacza nałożenie porównywalnych podatków w dwu lub więcej państwach na tego samego podatnika, z tego samego tytułu i za taki sam okres.

Obejmuje zatem 5 elementów:

  • nałożenie podatku przez dwa lub więcej państwa,
  • identyczność przedmiotu opodatkowania,
  • identyczność podmiotu opodatkowania,
  • identyczność okresu opodatkowania,
  • podobieństwo bądź tożsamość podatków.

Podwójne opodatkowanie w sensie ekonomicznym polega na tym, że tożsamy jest przedmiot opodatkowania, ale jego podmioty różnią się między sobą. Sytuacja taka ma miejsce np. przy nałożeniu podatku na dochód osiągnięty przez spółkę kapitałową zarówno na poziomie spółki, jak i na poziomie wspólników. Występowanie podwójnego opodatkowania typu ekonomicznego jest dopuszczalne w klasycznych systemach podatkowych i z zasady nie podlega eliminacji.

Zapisy umów o unikaniu podwójnego opodatkowania dotyczą osób mających miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym lub obu umawiających się państwach. Umowy te rozstrzygają w jaki sposób opodatkowywane są następujące kategorie majątku i dochodu:

  • dochód z majątku nieruchomego,
  • zyski przedsiębiorstw,
  • zyski z transportu międzynarodowego,
  • zyski przedsiębiorstw powiązanych,
  • dywidendy,
  • odsetki,
  • należności licencyjne,
  • zyski z przeniesienia własności majątku,
  • dochody z tytułu wykonywania wolnego zawodu,
  • zyski z pracy najemnej,
  • wynagrodzenia dyrektorów i rad nadzorczych,
  • wynagrodzenia artystów i sportowców,
  • emerytury,
  • wynagrodzenia pracowników państwowych,
  • dochody studentów,
  • inne dochody.

Metody eliminacji podwójnego opodatkowania

Polskie umowy o UPO uwzględniają także opis metod eliminacji podwójnego opodatkowania. Są to opisane w ustawach o podatku dochodowym metody wyłączenia z progresją (art. 27 ust. 8 uPIT) oraz proporcjonalnego odliczenia (art. 27 ust. 9 i 9a uPIT oraz art. 20 ust. 1 i 2 uCIT ).

Metoda wyłączenia z progresją
Metoda
polega na tym, że:

  • podatnik sumuje dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym oraz dochody zwolnione od tego podatku – w ten sposób powstaje dochód całkowity (Dc),
  • podatnik oblicza od dochodu całkowitego podatek według skali podatkowej (P) określonej w odpowiedniej Ustawie,
  • następnie podatnik oblicza stopę procentową (S) według wzoru:

  • stopę procentową uzyskaną w ten sposób stosuje się do dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Metoda proporcjonalnego odliczenia
Metodę proporcjonalnego odliczenia
stosuje się w następujący sposób. Dochody osiągane za granicą są opodatkowane w Polsce, ale od należnego podatku należy odliczyć podatek zapłacony w miejscu powstania dochodu. Odliczenie to możliwe jest tylko do wysokości podatku przypadającego proporcjonalnie na dochód uzyskany w obcym państwie. W tym celu:

  • podatek w państwie miejsca zamieszkania podatnika oblicza się według polskiej skali podatkowej od całości dochodów podatnika ze źródeł położonych w Polsce i za granicą,
  • od podatku obliczonego od całości dochodów odlicza się podatek zapłacony za granicą, z tym że odliczenie nie może przekraczać tej części podatku obliczonego przed uwzględnieniem odliczenia, która proporcjonalnie przypada na dochód uzyskany w państwie obcym.

Przy tej metodzie można skorzystać z poniższego wzoru:

© DMS TAX Sp. z o.o. 2014

Właściwe wsparcie
dla Twojego biznesu

Świadczymy usługi z zakresu:

 Zobacz >>

Masz kontrolę cen transferowych? Skorzystaj
z pomocy ekspertów DMS TAX.

Skontaktuj się z nami:

Kontrola cen

lub zadzwoń:
+48 71 79 25 991