top

Ceny transferowe w zarządzaniu przedsiębiorstwem

Obecnie przedsiębiorstwa będące podmiotami powiązanym funkcjonującym w ramach grupy międzynarodowej są zobligowane do dostosowywania prowadzonej działalności do wymagań, jakie stawiane są przed nimi przez obowiązujące regulacje prawne. Ponadto zawierając transakcje z podmiotami powiązanymi powinny one mieć na uwadze minimalizację ryzyk w tym zakresie.

Przedsiębiorstwa mogą minimalizować ryzyka związane z zawieraniem transakcji z podmiotami powiązanymi dzięki efektywnemu zarządzaniu, które może odbywać się już poprzez opracowanie polityki cen transferowych, przygotowanie dokumentacji podatkowej zgodnie z obowiązującym prawem bądź też dzięki zawieraniu porozumień cenowych. Wszystkie wskazane powyżej zabiegi zmniejszają ryzyko jakie niesie za sobą zawieranie transakcji przez przedsiębiorstwa powiązane oraz wspierają proces zarządzania.

Za podstawę funkcjonowania przedsiębiorstwa wśród podmiotów konkurencyjnych uznać należy proces zarządzania. W związku ze zmiennością i niepewnością rynku, na którym działa dane przedsiębiorstwo, musi ono w krótkim odstępie czasu reagować na różnego rodzaju zmiany i wahania w taki sposób, aby zapewnić osiągnięcie założonych uprzednio celów bądź też dokonywać modyfikacji tych celów, w taki sposób aby dostosować się do wewnętrznych jak i zewnętrznych czynników mających wpływ na to przedsiębiorstwo.

Zarządzając przedsiębiorstwem powiązanym należy mieć na uwadze, iż prowadzenie działalności przez taki podmiot nieodłącznie związane będzie z szeroko pojętą tematyką cen transferowych.

Obszary oddziaływania cen transferowych na przedsiębiorstwo
Wyróżniamy kilka obszarów oddziaływania cen transferowych na przedsiębiorstwo.

  • Ceny transferowe determinują alokację zasobów oraz podział sukcesów danego przedsiębiorstwa. Dlatego też kierując się optymalnym wykorzystaniem cen transferowych, przedsiębiorstwo powinno w odpowiedni sposób alokować jego zasoby przy uwzględnieniu podziału dokonań podmiotów działających w ramach tego zdywizjonalizowanego przedsiębiorstwa.
  • Ceny transferowe wpływają na dochód podatkowy przedsiębiorstwa oraz kształtują wpływy podatkowe krajów, w obrębie których dane przedsiębiorstwo działa.
  • Ceny transferowe wpływają na sytuację finansową podmiotu oraz na jego osiągnięcia prezentowane w sprawozdaniach finansowych. Co z kolei oddziałuje na decyzje podejmowane przez użytkowników sprawozdań finansowych (wpływ ten został opisany w części Ceny transferowe a sprawozdania finansowe). Ceny transferowe z perspektywy sprawozdań finansowych powinny zapewnić rzetelny obraz sytuacji finansowej przedsiębiorstwa.

We wszystkich wskazanych powyżej obszarach oddziaływań, ceny transferowe wpływają na system zarządzania przedsiębiorstwem warunkując przy tym jego rozwój[1].

Kluczową rolę w zarządzaniu cenami transferowymi przedsiębiorstw przypisuje się rachunkowości. Przejawia się to w tym, iż dzięki rachunkowości przedsiębiorstwo prowadzi pełną ewidencję transakcji zawieranych również z podmiotami powiązanymi, co z kolei pozwala na pomiar wartości transferu oraz kontrolę prawidłowości ustalonych cen[2]. Wycena transferu aktywów lub świadczeń między przedsiębiorstwami powiązanymi dokonywana jest metodami wyznaczania cen transferowych o charakterze formalnym i nieformalnym.

Źródłem pochodzenia metod o charakterze formalnym są krajowe i międzynarodowe systemy prawne. Z kolei źródłem pochodzenia metod o charakterze nieformalnym są systemy rachunkowości finansowej lub zarządczej, matematyka bądź ekonomia.

Klasyfikacja metod wyznaczania cen transferowych zależy w każdym przypadku od sposobu prezentacji metod, niemniej jednak najczęściej dzieli się je na dwie kategorie: metody podatkowe oraz metody ekonomiczne.

W związku z tym, iż cele wskazanych kierunków (podatkowych i ekonomicznych) są odmienne, może to doprowadzić do braku korelacji między nimi, skutkującym konfliktem pomiędzy przedsiębiorstwem a administracjami podatkowymi krajów,
w których dane przedsiębiorstwo zlokalizowało swoje ośrodki odpowiedzialności.

Naczelne kierownictwo przedsiębiorstwa dążąc do minimalizacji negatywnych skutków stosowania cen transferowych powinno stworzyć zatem taki system cen transferowych, który łączyłby w sobie rozbieżne interesy przedsiębiorstwa oraz administracji podatkowych. Przykładowo, opieranie się wyłącznie na metodach podatkowych może skutkować podejmowaniem błędnych decyzji zarządczych, w związku z czym przedsiębiorstwa powinny stosować podwójny system cen transferowych. Oczywiście wiąże się to z poniesieniem dodatkowych kosztów, niemniej równocześnie zostanie to uznane za działanie racjonalne i opłacalne, zwłaszcza w sytuacji, gdy większa jest różnica między ceną optymalną dla potrzeb zarządczych, a ceną właściwą według przepisów podatkowych[3].

Waga i złożoność zagadnienia cen transferowych jest na tyle istotna, że powinna być w przedsiębiorstwie przedmiotem planowania, zarówno w wymiarze operacyjnym, jak i strategicznym. Ustalając system cen transferowych w danym przedsiębiorstwie należy wziąć pod uwagę różnorodność i wielokrotnie sprzeczność celów. Ważne jest, aby przyjęty model postępowania zapewniał całemu przedsiębiorstwu wewnętrzną efektywność oraz adaptację do prawnych i etycznych wymogów zewnętrznych, co niewątpliwie pozytywnie wpływa na ciągły rozwój przedsiębiorstwa w stale zmieniającym się otoczeniu gospodarczym[4].


[1] P. Kabalski, Trzy aspekty problemu cen transferowych – próba syntezy, [w:] Rachunkowość w zarządzaniu cenami transferowymi, Wydawnictwo Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr Sp. z o.o., Gdańsk 2001, s. 195.
[2] Ibidem, s. 195.
[3] Ibidem s. 185.
[4] Ibidem, s. 192.

© DMS TAX Sp. z o.o. 2014

Właściwe wsparcie
dla Twojego biznesu

Świadczymy usługi z zakresu:

 Zobacz >>

Masz kontrolę cen transferowych? Skorzystaj
z pomocy ekspertów DMS TAX.

Skontaktuj się z nami:

Kontrola cen

lub zadzwoń:
+48 71 79 25 991