top

Restrukturyzacja przedsiębiorstwa

W związku z dynamicznie zmieniającym się otoczeniem gospodarczym, przedsiębiorstwa stawiane są przed szerokim wachlarzem potrzeb, celów oraz wyzwań jakie niesie za sobą prowadzenie działalności w obecnych realiach rynkowych. Dlatego też podejmują one wielokrotnie decyzję o restrukturyzacji prowadzonej działalności, mającą na celu wzrost, ekspansję, chęć zachowania posiadanej już pozycji rynkowej, bądź też niejednokrotnie proces restrukturyzacji traktują jako możliwość ochrony przed upadłością firmy.

Zmiany potrzeb klientów, konkurencyjność innych podmiotów, oczekiwania kontrahentów (np. banków), zmiany regulacji prawnych, to tylko niektóre z czynników mających bezpośredni wpływ na podjęcie przez przedsiębiorstwo decyzji o restrukturyzacji prowadzonej działalności gospodarczej. Przeorganizowanie działalności może odbywać się na przykład poprzez fuzję z innymi przedsiębiorstwami bądź też wydzielenie wybranego obszaru działalności lub też konsolidację.      

Zatem przez restrukturyzację będziemy rozumieć proces znacznych zmian koncepcji
i praktycznych rozwiązań funkcjonalnych przedsiębiorstwa, w taki sposób aby uzyskało ono konkurencyjną pozycję zarówno na rynku krajowym, jak i międzynarodowym. Celem restrukturyzacji jest przede wszystkim wzrost wartości przedsiębiorstwa.  

Możemy wyróżnić kilka odmian restrukturyzacji:

  • restrukturyzacja przedmiotowa, w której dokonywane są zmiany systemowe dotyczące sfery techniczno-organizacyjnej;
  • restrukturyzacja podmiotowa, związana jest z obszarem prawno-ekonomicznym;
  • restrukturyzacja naprawcza, przeprowadzana w przedsiębiorstwach chylących się ku upadłości, która za cel stawia sobie doprowadzenie do poprawy sytuacji finansowej firmy, jak i do jej „uzdrowienia”;
  • restrukturyzacja rozwojowa, oparta o strategie przedsiębiorstwa, która zakłada stały rozwój firmy poprzez poprawę jakości sprzedawanych produktów wraz z ulepszaniem prowadzonych działań marketingowych.[1]

Ponadto możemy mieć również do czynienia z restrukturyzacją dotyczącą organizacji i działalności firmy po przez usprawnienie organizacji przedsiębiorstwa. W ramach reorganizacji w sferze organizacyjnej, przedsiębiorstwo powinno dokonać zmian w swojej strukturze organizacyjnej wraz z udoskonalaniem procesów zarządzania, zwiększyć efektywność systemu informacyjnego działającego w firmie oraz przeanalizować prace działów administracyjnych i produkcyjnych. Powinno ono również dokonać zmian w prowadzonej działalności wytwórczej, w ramach których przeprowadzana jest restrukturyzacja posiadanych zasobów ludzkich, restrukturyzacja procesów logistycznych i wytwarzania wraz z eliminacją zbędnych kosztów, jak również restrukturyzacja działań marketingowych przedsiębiorstwa poprzez elastyczną politykę cenową, zmiany w sprzedaży oraz racjonalizację systemu dystrybucji.       

Obszarem, który również podlega restrukturyzacji, jest działalność finansowa danego podmiotu. Restrukturyzacja finansowa może być powodowana chęcią podjęcia działań naprawczych, jak również racjonalizacją polityki finansowej, która prowadzi do zmiany potencjału finansowego danego przedsiębiorstwa. W ramach restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstwo restrukturyzuje dług (poprzez negocjacje z kontrahentem, a w konsekwencji zawarcie ugody), majątek (dzięki jego wydzierżawieniu bądź sprzedaży), kapitał (poprzez produktywne wykorzystanie kapitału wraz ze zmianą jego struktury w celu uzyskania efektywnej dźwigni finansowej), dokonanie zmian w alokowaniu środków finansowych dotyczących działalności operacyjnej, związanej ze sferą socjalną i inwestycyjną.[2]      

Opisane powyżej obszary restrukturyzacji wskazują na sposoby działania mające na celu podniesienie efektywności prowadzonej działalności kierując się procesami naprawczymi bądź dynamicznymi. W sytuacji, gdy niniejsze zmiany są generalnymi i bardzo znaczącymi, wówczas w praktyce, uznaje się je za podstawową strategię przedsiębiorstwa. Natomiast jeśli obszar zmian jest lokalny i dotyczy niewielkiego zakresu, wówczas uznaje się je za strategię cząstkową bądź operacyjną.

Oceniając system zarządzania oraz system eksploatacyjny przedsiębiorstwa należy porównać działanie tych systemów przed restrukturyzacją, jak i po restrukturyzacji.
W systemie zarządzania firmą wykorzystuje się wskaźniki stosowane w ocenie kondycji finansowej, parametry związane ze strukturą organizacyjną przedsiębiorstwa, wskaźnik rotacji personelu pracowniczego, efektywności pracy, koszty pracy oraz koszty poniesione na zarządzanie. Z kolei w ramach systemu eksploatacyjnego wyróżnić można zdolność produkcyjną, pracochłonność, odsetek produktów wadliwych oraz ergonomię stanowisk pracy. Zatem systemy te służą ocenie porównywalności, niemniej nie należy brać pod uwagę wielkości, które nie są wartościujące.    

Bez względu na to jaki cel w zakresie restrukturyzacji stawia przed sobą przedsiębiorstwo, drogą do jego osiągniecia będzie realizacja złożonych i skomplikowanych działań. Jednym z taki działań może być np. przeniesienie części prowadzonej działalności do odrębnego podmiotu bądź też wniesienie wkładu niepieniężnego (dokonanie tzw. aportu). W zależności od rodzaju prowadzonej działalności możliwym jest również modyfikacja formy prawnej przedsiębiorstwa dokonywana w celu pominięcia ograniczeń związanych z obowiązującymi regulacjami prawa handlowego, jak również uniknięcie niekorzystnych skutków podatkowych dokonanego wydzielenia. Restrukturyzacja przedsiębiorstwa może również odbywać się poprzez proces konsolidacji dwóch podmiotów, którego celem jest zmniejszenie kosztów związanych z prowadzoną działalnością, jak również połączenie podmiotów może prowadzić do stworzenia nowego unikatowego produktu, co sprawia, iż przedsiębiorstwo staje się wiodącym podmiotem na rynku zewnętrznym.  

Oczywiście nie ma jednoznacznej informacji, który ze sposobów przeorganizowania prowadzonej działalności będzie odpowiedni dla danego przedsiębiorstwa. Zależy ona od konkretnych okoliczności oraz struktury prowadzonego przedsiębiorstwa. Niemniej przed przystąpieniem do procesu restrukturyzacji podmiot powinien dogłębnie przeanalizować wszystkie scenariusze działań w oparciu o prawo cywilne, administracyjne, podatkowe, bilansowe jak i wskaźniki finansowo – ekonomiczne, aby wybrać ten najbardziej odpowiedni dla niego wariant.

 


[1] A. Stabryła, Restrukturyzacja firmy, [w:] Zarządzanie strategiczne w teorii i praktyce firmy, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa-Kraków 2002, s. 251
[2] Ibidem, s. 252.

© DMS TAX Sp. z o.o. 2014

Właściwe wsparcie
dla Twojego biznesu

Świadczymy usługi z zakresu:

 Zobacz >>

Masz kontrolę cen transferowych? Skorzystaj
z pomocy ekspertów DMS TAX.

Skontaktuj się z nami:

Kontrola cen

lub zadzwoń:
+48 71 79 25 991