top

MSR 24 – ujawnienie informacji o podmiotach powiązanych

Powiązania podmiotów oraz transakcje zawierane pomiędzy nimi są nieodłącznym elementem gospodarki. Znaczna ilość jednostek gospodarczych prowadzi swoją działalność poprzez podmioty powiązane, wspólne przedsięwzięcia oraz jednostki stowarzyszone, a w związku z tym nieuniknione jest zawieranie umów pomiędzy jednostkami należącymi do grup wielonarodowych. W praktyce może oznaczać to nadużycia spowodowane istnieniem związków pomiędzy podmiotami.

Głównym zadaniem sprawozdania finansowego jest rzetelne i wiarygodne zaprezentowanie rzeczywistości. Zgodnie z ogólnymi ramami MSSF informacje zawarte w sprawozdaniu winny odzwierciedlać w klarowny sposób sytuację finansową firmy, na którą niewątpliwie wpływ mają powiązania pomiędzy jednostkami. Wiedza na temat związków pomiędzy podmiotami w znaczący sposób może oddziaływać na interpretację informacji zawartych w sprawozdaniach, jak też na ocenę przyszłych działań jednostki.

Brak informacji na temat powiązań pomiędzy jednostkami wpływa na to, że interpretując sprawozdanie finansowe dochodzi się do wniosków, iż dany podmiot prowadzi swą działalność niezależnie od interesów poszczególnych właścicieli, osób zarządzających bądź innych podmiotów. Zatem uznać można, że warunki zawierania transakcji zostały ustalone z zewnętrznym podmiotem w trakcie wzajemnych negocjacji pomiędzy dobrze poinformowanymi jednostkami, bez wpływu powiązań pomiędzy tymi stronami. Jednakże takie wnioski mogą nie być uzasadnione w sytuacji, gdy podmioty te są ze sobą powiązane, ponieważ strony mogą nie spełnić warunku zawierania transakcji z podmiotem powiązanym w oparciu o wolny rynek i wymagania konkurencyjne.

Zakresem stosowania MSR 24 „Ujawnienie informacji o podmiotach powiązanych” jest zapewnienie ujawnienia w sprawozdaniu finansowym następujących danych:

  • identyfikacji związków i transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi,
  • identyfikacji nierozliczonych sald należności, w tym zobowiązań, pomiędzy jednostką a jej podmiotami powiązanymi.[1]

Wskazany MSR 24 ustala kiedy niniejsze ujawnienia są wymagalne oraz określa informacje podlegające ujawnieniu. Wskazać należy, iż niniejszy standard nakłada jedynie obowiązek ujawnienia informacji, nie odnosi się on do wyceny danej transakcji czy też sald pomiędzy tymi jednostkami. Powyżej wskazane ujawnienia powinny znaleźć się w jednostkowym sprawozdaniu finansowym spółki dominującej, wspólnika bądź inwestora w sytuacji, gdy jednostka przygotowuje skonsolidowane sprawozdanie finansowe według MSR 27 „Skonsolidowane i jednostkowe sprawozdanie finansowe”. Jednocześnie w momencie przygotowywania skonsolidowanego sprawozdania finansowego grupy kapitałowej wyłącza się transakcje oraz nierozliczone salda wewnątrz grupy.  

Jednym z kluczowych założeń stosowania standardu jest definicja podmiotu powiązanego, ponieważ w polskich przepisach jest ona dosyć zawężona i odnosi się do jednostek, które są podmiotami prawnie powiązanymi, przez co rozumie się grupę jednostek obejmującą jednostkę dominującą bądź znacznego inwestora, jednostki zależne, współzależne i stowarzyszone oraz jednostki znajdujące się wraz z jednostką pod wspólną kontrolą, a także wspólnika jednostki zależnej. Natomiast w ramach MSR 24 definicja podmiotu powiązanego obejmuje szerszy krąg i odnosi się również do wspólnego przedsięwzięcia, kluczowych członków personelu kierowniczego, bliskich osób oraz jednostek, które prowadzą programy świadczeń po okresie zatrudnienia.[2] W MSR 24 szczegółowo określono warunki jakie muszą być spełnione, aby dana jednostka była uznana za powiązaną z jednostką sprawozdawczą. Ze wskazanych w standardzie siedmiu warunków należy spełnić jeden, aby była mowa o jednostkach zależnych.

Informacje jakie podlegają ujawnieniu w sprawozdaniu finansowym dotyczą związku między podmiotami, świadczeń dla personelu strategicznego oraz transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi.

Istnienie związku między podmiotami jest ujawniane niezależnie od faktu czy jednostki dokonały między sobą transakcji. Informacje odnośnie powiązań wynikających ze sprawowania kontroli ujawniane są w informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego. Ponadto w ramach ujawnienia informacji na temat powiązań, jednostka sprawozdawcza zobligowana jest do wskazania relacji jakie występują między podmiotem dominującym a jego jednostkami zależnymi.

Kolejną z informacji podlegającą ujawnieniu są świadczenia dla personelu strategicznego, ujawnieniu podlega bowiem łączna kwota wynagrodzenia jak również:

  • krótkoterminowe świadczenia pracownicze na rzecz obecnych pracowników,
  • świadczenia po okresie zatrudnienia,
  • pozostałe świadczenia długoterminowe,
  • świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy,
  • płatności w formie darmowych bądź zdyskontowanych akcji, praw do akcji oraz opcji.[3]

Standardy szczegółowo precyzują zakres transakcji, jakie ujawnia się w stosunku do wszystkich podmiotów zdefiniowanych jako powiązane. Jeśli w danym okresie podmioty powiązane zawierały wzajemne transakcje, ujawnieniu podlegają informacje dotyczące istoty związku, ponadto: kwota danej transakcji, wysokość nierozliczonych sald należności i zobowiązań, rezerwy na należności wątpliwe, które są związane z nierozliczonymi saldami dotyczącymi należności, koszt należności wątpliwych bądź nieściągalnych. Wskazanych powyżej ujawnień, należy dokonać odrębnie dla każdego podmiotu powiązanego. Podmiot może wskazać w sprawozdaniu finansowym, iż warunki zawarcia transakcji pomiędzy jednostkami zależnymi zostały wynegocjowane w oparciu o dane rynkowe, ale tylko w sytuacji gdy jest on w stanie udowodnić ten fakt.

Reasumując, celem niniejszego standardu jest zapewnienie, iż sprawozdanie finansowe jednostki ujawnia informacje na temat związków pomiędzy jednostkami, które to związki mogą mieć wpływ na sytuację finansową, zysk lub stratę danej jednostki.


[1] Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1126/2008 z dnia 3 listopada 2008 r. przyjmujące określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. U. UE L z dnia 29 listopada 2008r.)
[2] Z. Adamkiewicz, M. Samolik, P. Zawadzki, K. Supera, P. Tendera, Deloitte, Pełen przekrój. Praktyczny przewodnik po MSSF. [dostęp 08 maja 2013]. Dostępny w internecie, data 08.05.2013 r.
[3] Ł. Łukaszewski, MSR 24 Ujawnianie informacji na temat podmiotów powiązanych. Vademecum Doradcy Podatkowego, Wolters Kulwer

© DMS TAX Sp. z o.o. 2014

Właściwe wsparcie
dla Twojego biznesu

Świadczymy usługi z zakresu:

 Zobacz >>

Masz kontrolę cen transferowych? Skorzystaj
z pomocy ekspertów DMS TAX.

Skontaktuj się z nami:

Kontrola cen

lub zadzwoń:
+48 71 79 25 991