top

Rachunek efektywności inwestycji

Rachunek efektywności inwestycji opiera się o zgromadzenie danych i informacji, a następnie poddaniu ich analizie pod kątem tego czy dana inwestycja będzie opłacalna i przyniesie korzyści dla przedsiębiorstwa. Analizując opłacalność inwestycji przedsiębiorstwo powinno wziąć również pod uwagę poziom ryzyka jakie niesie za sobą dana transakcja i dopiero wówczas podjąć decyzję o realizacji inwestycji bądź też o wstrzymaniu się z podjęciem decyzji.

W literaturze przedmiotu odnaleźć można kilka rodzajów rachunku efektywności inwestycji. Kierując się kryteriami klasyfikacyjnymi, takimi jak moment sporządzania rachunku efektywności, cel (jakiemu będzie on służył) oraz sposób przeprowadzenia, wyróżniamy:

  • rachunek prospektywny oraz retrospektywny
    opracowywany w oparciu o kryterium związane z momentem sporządzenia,
  • rachunek bezwzględny oraz względny
    opracowywany w oparciu o kryterium celu,
  • rachunek wielowskaźnikowy i rachunek jednowskaźnikowy
    opracowywany w oparciu o kryterium sposobu przeprowadzenia.[1]

Zgodnie z powyższym rachunek efektywności może mieć charakter prospektywny bądź też retrospektywny. W związku z tym, iż rachunek ten jest podstawą przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych, należy z niego korzystać jeszcze przed realizacją inwestycji. Mówi się zatem, iż jednym z rodzajów rachunku efektywnego jest rachunek prospektywny opierający się o prognozowany sposób kształtowania się uwzględnionych w nim kategorii ekonomicznych. Niemniej należy wskazać, iż możliwym jest również skorzystanie z rachunku efektywności ex post – czyli retrospektywnego. Wówczas przeprowadza się taki rachunek w trakcie realizacji danej inwestycji bądź też po jej zakończeniu.

Z kolei kierując się kryterium celu przeprowadzania rachunku efektywności wyróżniamy rachunek bezwzględny, dzięki któremu przedsiębiorstwo przeprowadza analizy prowadzące do wniosku czy dana inwestycja jest opłacalna i nie przysporzy znacznego ryzyka dla firmy. Bądź też rachunku względnego, który charakteryzuje się tym, iż pozwala na wybranie przez przedsiębiorstwo najbardziej efektywnej inwestycji spośród kilku możliwych do wyboru inwestycji. W związku z czym przedsiębiorstwa bardzo często korzystają z tego modelu rachunku, szczególnie przy ocenie podobnych inwestycji bądź też takich, które są do siebie przeciwstawne.

Kierując się powyższym kryterium w literaturze wskazuje się rachunek wielowskaźnikowy oraz rachunek jednowskaźnikowy. W ramach rachunku wielowskaźnikowego za pomocą różnych wskaźników analizuje się daną inwestycję, co pozwala na jej wielostronną oraz dogłębną analizę. Z kolei posługując się rachunkiem jednowskaźnikowym, przedsiębiorstwo za pomocą jednego wskaźnika określa efektywność i opłacalność inwestycji. Należy przy tym zaznaczyć, iż wskaźnik ten uwzględnia podstawowe mierzalne elementy, które wpływają na poziom efektywności, w związku z czym możliwe jest ustalenie efektywności danej inwestycji.

Rachunek efektywności inwestycji może również służyć jako narzędzie pomocne podczas przygotowywania budżetu, niemniej powinien on wypełniać pewne założenia, aby właściwie służyć temu celowi. 

  • Powinien być przeprowadzany w oparciu o pewne potwierdzone teoretyczne założenia.
  • Powinien w prawidłowy i przejrzysty sposób odzwierciedlać realne efekty ekonomiczne w związku z daną transakcją.
  • Powinien uwzględniać wszelkie koszty oraz nakłady w związku z daną inwestycją, jak również brać pod uwagę wszelkie korzyści w trakcie realizacji inwestycji.
  • Powinien być uniwersalny oraz prowadzić do względnej i bezwzględnej oceny efektywności.[2]

Rachunek efektywności inwestycji jest dość skomplikowanym narzędziem ze względu na ilość elementów jakie należy wziąć pod uwagę podczas jego przeprowadzania, jednakże ma on duże znaczenie dla przyszłej sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstwa. Dzięki zastosowaniu rachunku efektywności inwestycji przedsiębiorstwo może uchronić się przed podjęciem niekorzystnych decyzji inwestycyjnych, dzięki czemu może też właściwie ulokować kapitał odpowiednio go inwestując.


[1] Efektywność przedsięwzięć rozwojowych. Metody – analiza – przykłady, red. R. Borowiecki, Fogra, Warszawa – Kraków 1995, s. 14-17.
[2] W. Rogowski, Rachunek efektywności inwestycji, Oficyna Wolters Kluwer business, Warszawa – Kraków 2008, s. 60.

© DMS TAX Sp. z o.o. 2014

Właściwe wsparcie
dla Twojego biznesu

Świadczymy usługi z zakresu:

 Zobacz >>

Masz kontrolę cen transferowych? Skorzystaj
z pomocy ekspertów DMS TAX.

Skontaktuj się z nami:

Kontrola cen

lub zadzwoń:
+48 71 79 25 991