top

Wytyczne UE w sprawie usług o niskiej wartości dodanej świadczonych wewnątrz grup

W okresie od kwietnia 2009 roku do czerwca 2010 roku odbyły się cztery spotkania Wspólnego Forum UE ds. Cen Transferowych. Jednym z dyskutowanych przez ekspertów tematów były wewnątrzgrupowe usługi o niskiej wartości dodanej. Zaowocowało to wydaniem oficjalnego dokumentu zawierającego wytyczne w tym zakresie.

„Wytyczne UE w sprawie usług o niskiej wartości dodanej świadczonych wewnątrz grup” zostały przygotowane ze względu na chęć zapobieżenia ryzyku przeznaczania nadmiernych środków na kontrolę i dokumentowanie tego typu usług. Ponadto w dotychczas wydanych przez UE dokumentach brak było odniesienia do tematu usług
o niskiej wartości dodanej[1].

Usługi, na których koncentruje się wskazany dokument są określane w różny sposób, np. jako „klej, który zespala strukturę korporacyjną, wspierając jej główne funkcje” lub „usługi administracyjne wspomagające działalność odbiorcy”. Ich główną cechą jest to, że chociaż są potrzebne, to są rutynowe i nie generują dużej wartości dodanej ani dla usługodawcy, ani dla odbiorcy. Dodatkowo autorzy dokumentu zaznaczyli, że nie koncentrują się na pojedynczych usługach o niskiej wartości dodanej świadczonych na poziomie centralnym, które nie stanowią powodów do niepokoju, ponieważ zazwyczaj można je rozdzielić pomiędzy odbiorców za pomocą prostych kluczy alokacyjnych.

Przedmiotem zainteresowania ekspertów przygotowujących Wytyczne w tym zakresie są natomiast usługi o niskiej wartości dodanej świadczone w pakietach, często na podstawie jednej umowy, wiążące się dużą pulą kosztów oraz wieloma kluczami alokacyjnymi.    

Autorzy dokumentu zalecają, by podatnicy korzystający z usług wewnątrzgrupowych pozostawali w stałym kontakcie z administracjami podatkowymi swoich krajów. Pozwoli to w każdym momencie dostarczyć organom nowych informacji pojawiających się w kontekście usług o niskiej wartości dodanej. Wynikiem takich działań może być lepsze zrozumienie przez urzędników charakteru transakcji wewnątrzgrupowych oraz określenie związanego z nimi ryzyka na poziomie niższym, niż gdyby nie mieli oni pełnej i aktualnej wiedzy na temat wewnątrzgrupowych usług o niskiej wartości dodanej. Dodatkowo, w momencie gdy u podatnika o sytuacji znanej organom podatkowym zostanie wszczęta procedura audytu przebiegnie on szybciej i sprawniej, ponieważ będzie można lepiej zdefiniować dziedziny stanowiące przedmiot zainteresowania administracji podatkowej.

Powyżej opisane podejście nie jest jednak zbyt popularne. Dlatego opracowano Wytyczne mające na celu pomoc zarówno podatnikom, jak i administracjom podatkowym w szczegółowej analizie usług świadczonych wewnątrz grup na poziomie centralnym. Podatnik powinien zatem przygotować opis udowadniający,
że dana usługa został wykonana oraz że miała ona konkretną wartość gospodarczą i handlową, a także, że jej odbiorca musiałby ją zakupić na rynku zewnętrznym lub wykonać samodzielnie, gdyby nie została wyświadczona wewnątrz grupy.

Zakres opisu
Zakres treściowy opisu może się różnić w zależności od rodzaju analizowanej usługi
o niskiej wartości dodanej, jednakże powinien cechować się on równowagą pomiędzy poziomem wymaganych informacji a obciążeniem, jakim jest przygotowanie takiego dokumentu. Przyjmuje się, że opis powinien być stosunkowo zwięzły i zawierać wszystkie lub niektóre z poniższych elementów:

  • Dane pozwalające umieścić świadczenie usług o niskiej wartości dodanej w konkretnym kontekście (np. informacja o kosztach takich usług wewnątrzgrupowych odniesiona do cen rynkowych)
  • Objaśnienie świadczonej usługi w ogólnym kontekście działalności przedsiębiorstwa wielonarodowego w celu umożliwienia zrozumienia przesłanek zarówno dla usługodawcy, jak i odbiorcy,
  • Dostosowanie nadrzędnej polityki cen transferowych przedsiębiorstwa wielonarodowego do usług rzeczywiście świadczonych na poziomie centralnym,
  • Zestawienie rodzaju świadczonych usług i ich odbiorców,
  • Szczegółowe informacje dotyczące rzeczywistych lub oczekiwanych korzyści dla odbiorców,
  • Wyjaśnienie struktury świadczenia usług
  • Opis standardów grupy dotyczących jej podejścia do audytu i stosowania ich do usług
  • Opis zasad tworzenia puli kosztów
  • Opis klucza / kluczy podziału
  • Uzasadnienie wysokości stosowanej marży lub wyjaśnienie powodów niestosowania marży w kontekście zasady ceny rynkowej
  • Rejestracja księgowania usług obejmująca system fakturowania, daty wpłat, metody płatności i budżet w zestawieniu z rzeczywistymi korektami
  • Opis sposobu w jaki wprowadzane są do systemu świadczenia usług połączenia lub przejęcia
  • Wyjaśnienie sposobu w jaki wprowadzane są do systemu  nowe usługi oraz sposobu kończenia świadczenia usług
  • Wskazanie w jaki sposób zarządza się usługami na żądanie
  • Objaśnienie w jaki sposób jest prowadzony i aktualizowany system świadczenia usług
  • Wskazanie dokumentacji, którą można dostarczyć

Po uzyskaniu opisu administracja podatkowa określa czy konieczne jest złożenie dodatkowych wyjaśnień i jaką powinny one przybrać formę.

W dalszej części dokumentu jego autorzy poświęcili uwagę tym obszarom, które uznali za najważniejsze. Kluczowym według nich jest udowodnienie, że usługa została wykonana i miała z punktu widzenia odbiorcy wymierną wartość. Jednakże biorąc pod uwagę rutynowy i powszechny charakter usług o niskiej wartości dodanej, wyjaśnienie ich znaczenia dla odbiorcy oraz weryfikacja ich realizacji nie powinna być źródłem sporów. Szczególną uwagę warto także poświęcić jakościowej oraz ilościowej zawartości puli kosztów. Powinno się z niej wyłączyć tzw. koszty akcjonariuszy[2]. Natomiast w skład takiej puli mogą wchodzić koszty bezpośrednie i pośrednie oraz każdy właściwy wydatek operacyjny przedsiębiorstwa jako całości, o ile nie zostały już zaksięgowane do innych kategorii kosztów. Dodatkowo zwrócono uwagę na ewentualne problemy związane z fakturowaniem usług świadczonych wewnątrz grupy.

W kontekście usług o niskiej wartości dodanej świadczonych wewnątrz grupy poruszono kwestię kosztów akcjonariusza. Koszty takie można określić jako ponoszone w związku z działalnością wewnątrzgrupową, której poszczególni członkowie grupy nie podjęliby i nie byliby skłonni za nią zapłacić. Zatem członek grupy (zazwyczaj spółka dominująca) prowadzi działania w takim zakresie jedynie z powodu posiadania udziałów w spółkach grupy, a działalność ta nie stanowi uzasadnienia dla obciążania spółek korzystających. Przy okazji wyświadczania usług stanowiących koszty akcjonariusza może powstać także dodatkowa usługa wartościowa dla podmiotów grupy. Należy wtedy przeanalizować podział kosztów pomiędzy spółką dominującą a spółkami zależnymi.

Klucze podziału stosowane w odniesieniu do usług o niskiej wartości dodanej powinny być oczywiste i nie stwarzać problemów z ich identyfikacją. Istotne jest, aby stosowanie konkretnego klucza podziału było uzasadnione i spójne oraz regularnie poddawane przeglądowi. Jeżeli korzystanie ze skomplikowanego klucza podziału daje niewiele dokładniejsze wyniki niż klucz łatwiejszy w użyciu, zaleca się skorzystanie z tego drugiego, ponieważ pozwoli to zachować równowagę pomiędzy dokładnością klucza a obciążeniem związanym z jego zastosowaniem. Świadczenie więcej niż jednej usługi w ramach jednej umowy może natomiast wymagać od podatnika zastosowania większej ilości kluczy. Najwłaściwsze byłoby przy tym stosowanie różnych kluczy podziału w stosunku do różnych odbiorców tych samych usług.

Chociaż zastosowanie klucza podziału zależeć będzie od faktów i okoliczności danego przypadku, powszechnie stosowane są następujące klucze:

  • IT: liczba komputerów
  • Oprogramowanie: liczba licencji
  • Zasoby ludzkie: liczba pracowników
  • Zdrowie i bezpieczeństwo: liczba pracowników
  • Szkolenie kadry kierowniczej: liczba pracowników
  • Podatki, księgowość, itp.: obrót lub wielkość bilansu
  • Usługi marketingowe: obrót
  • Zarządzanie parkiem samochodowym: liczba samochodów

Innym obszarem, który należy uwzględnić przy analizie usług o niskiej wartości dodanej są tzw. usługi na żądanie. Polegają one na tym, że spółka dostarczająca usługę utrzymuje infrastrukturę pozwalającą na wyświadczenie danej usługi, wtedy gdy odbiorca o nią poprosi. Za pozostawanie w gotowości do realizacji usług oraz utrzymywanie niezbędnej infrastruktury poszczególne spółki-odbiorcy płacą spółce-dostawcy stałą opłatę niezależną od tego czy w danym okresie usługa zostanie wykonana, czy nie.

W dokumencie zaznaczono także, że ustalenie odpowiedniej podstawy kosztowej usług o niskiej wartości dodanej jest kluczowe dla określenia prawidłowego wynagrodzenia, gdyż tego typu usługi mogą być obłożone jedynie niewielką marżą. Przyjmuje się, że marża powinna mieścić się w przedziale od 3 do 10%, a jej rzeczywista wysokość zależy od faktów i okoliczności, które mogą stanowić uzasadnienie dla takiej marży. Zdarza się, że taka sama marża jest stosowana do szerokiego zakresu usług świadczonych w ramach jednej umowy. Ten sposób postępowania może być zaakceptowany jedynie w przypadku, gdy można stwierdzić, że usługi te rzeczywiście generowałyby podobną marżę a ewentualne odchylenia byłyby minimalne.

W podsumowaniu dokumentu eksperci Wspólnego Forum UE ds. cen transferowych wyrazili nadzieję, że postępowanie zgodne z powyższymi Wytycznymi ułatwi ocenę i potwierdzenie stosowania zasady ceny rynkowej w większości przypadków dotyczących usług o niskiej wartości dodanej. Zaznaczono również, że wskazówki zawarte w dokumencie mogą być przydatne także w stosunku do usług o wyższym stopniu skomplikowania i dużej wartości dodanej.


[1] Artykuł traktujący o usługach o niskiej wartości dodanej na gruncie polskiego prawa znajduje się tutaj.
[2] Więcej na temat kosztów akcjonariuszy można dowiedzieć się tutaj.

© DMS TAX Sp. z o.o. 2014

Właściwe wsparcie
dla Twojego biznesu

Świadczymy usługi z zakresu:

 Zobacz >>

Masz kontrolę cen transferowych? Skorzystaj
z pomocy ekspertów DMS TAX.

Skontaktuj się z nami:

Kontrola cen

lub zadzwoń:
+48 71 79 25 991