top

Zaaplikuj
czekamy na Ciebie

Zespół Cen Transferowych wiesz co potrafisz w TP

Czujesz potrzebę zmiany, praca w średniej przyjaznej firmie we Wrocławiu, bez korporacyjnego stresu, formalizmu i procedur na parzenie kawy pracujemy pomiędzy 8 a 17 równocześnie mamy czas na … życie.

Polskie przepisy prawne dotyczące cen transferowych - ich historia i ewolucja

Anna Jarecka, DMS TAX

Pierwsze polskie regulacje prawne dotyczące zagadnienia cen transferowych pojawiły się już w okresie międzywojennym. Jednak większego znaczenia nabrały one dopiero w latach 90tych XX wieku.

Pierwszy przepis dotyczący cen transferowych został wprowadzony do polskiego porządku prawnego w 1935 roku poprzez nowelizację Ustawy o państwowym podatku dochodowym[1]. Miał on następujące brzmienie: „Jeżeli osoba prawna pozostająca w bezpośrednim lub pośrednim związku gospodarczym z osobą mającą siedzibę lub miejsce zamieszkania za granicą tak układa bieg swoich interesów, że dzięki temu związkowi uzależniającemu jedną z tych osób od drugiej lub będącemu szczególnie korzystnym dla osoby, mającej siedzibę lub miejsce zamieszkania za granicą wcale nie wykazuje zysków albo też wykazuje zyski mniejsze od tych, jakich by należało oczekiwać, gdyby wspominany związek nie istniał, wówczas dochód podatkowy danej osoby prawnej należy ustalić bez uwzględnienia obciążeń szczególnych wynikających z powyższego związku. Jeżeli ustalenie  kwoty dochodu na podstawie ksiąg handlowych natrafia na trudności, wówczas dochód będzie ustalony na podstawie obrotu przy zastosowaniu norm średniej zyskowności dla przedsiębiorstw takiego samego lub podobnego rodzaju”. Można zauważyć, że przepis ten jest w swej istocie tożsamy z obecnie obowiązującym art. 11 ust. 1 uCIT[2].

Także powojenne przepisy w pewnej mierze regulowały zagadnienie obrotu międzynarodowego i niwelowały wpływ różnic w systemach podatkowych poszczególnych państw na podstawę opodatkowania polskich przedsiębiorstw. Dekret o podatku dochodowym z 1946 roku[3] zakładał możliwość oszacowania dochodu podatnika w sytuacji, gdy jedna z powiązanych ze sobą stron transakcji korzystała ze szczególnych ulg podatkowych albo gdy transakcja została zawarta na warunkach rażąco korzystniejszych i odbiegających od stosowanych ogólnie norm w czasie i miejscu dokonywania transakcji. Dwa lata później przepisami ograniczającymi przerzucanie dochodów objęto także podmioty krajowe[4].

W późniejszym okresie, w związku z funkcjonowaniem gospodarki centralnie sterowanej uregulowania w zakresie cen transferowych straciły na znaczeniu. Zainteresowanie tym zagadnieniem powróciło na początku lat 90tych XX w. wraz  z rozpoczęciem kształtowania się gospodarki rynkowej. W obowiązującej od 15 lutego 1992 roku Ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych znalazł się przepis regulujący kwestię powiązań między podmiotami gospodarczymi. Art. 11 uCIT,
o którym mowa, zawierał początkowo tylko dwa ustępy, lecz z biegiem czasu był coraz bardziej rozbudowywany.

W związku ze staraniami o przyjęcie Polski w poczet członków Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) w 1996 roku rozpoczęto prace mające na celu dostosowanie polskiego prawa do międzynarodowych regulacji w zakresie cen transferowych. Przyniosło to skutek w postaci ogłoszenia Wytycznych Ministra Finansów w sprawie określenia sposobu i trybu ustalania dochodów w drodze oszacowania[5] oraz nowelizacji uCIT polegającej m.in. na wprowadzeniu do art. 11 katalogu metod używanych podczas szacowania dochodu. Nowe przepisy oparte były
o treść dokumentów wydawanych przez OECD. Rok później Minister Finansów wydał Rozporządzenie[6] w sprawie cen transferowych, którego treść w dużej mierze pokrywała się z Wytycznymi.

Możliwość zawarcia uprzedniego porozumienia w zakresie cen transferowych stworzono podatnikom w 2006 roku poprzez wprowadzenie do Ordynacji Podatkowej działu II a[7]. Obowiązek dokumentacyjny transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi wprowadzono do polskiego porządku prawnego w 2001 roku. Wtedy to do uCIT dodano art. 9a, określający kiedy obowiązek taki powstaje i w jaki sposób go wypełnić. W tym samym czasie Ustawodawca wprowadził 50% sankcyjną stawkę podatku, która obowiązuje w sytuacji, gdy podatnik nie przedstawi w określonym terminie dokumentacji danej transakcji, a organy podatkowe stwierdzą, że zaniżył on podstawę opodatkowania.

W 2001 roku pod wpływem OECD polskie regulacje zostały uzupełnione o obłożenie obowiązkiem dokumentacyjnym transakcji z podmiotami będącymi rezydentami krajów i terytoriów tworzących tzw. raje podatkowe. Ich aktualna lista jest ogłaszana przez Ministra Finansów w drodze rozporządzenia[8].

Rozwój ustawodawstwa dotyczącego cen transferowych spowodowany jest postępującym umiędzynarodowianiem przedsiębiorstw i wzrostem znaczenia inwestycji zagranicznych w naszym kraju. Przejrzyste i kompleksowe przepisy regulujące zagadnienie cen transferowych zwiększają bezpieczeństwo i pewność inwestowania, a także pozwalają odpowiednio wcześnie zaplanować warunki transakcji i wynikające z nich skutki podatkowe.



[1] Ustawa o państwowym podatku dochodowym z dnia 16 lipca 1920 r. (Dz. U. RP z 1936 r. Nr 2, poz. 6).

[2] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych z dnia 15 lutego 1992 r. (DZ. U. Nr 21, poz. 86). Dalej: uCIT.

[3] Dekret o podatku dochodowym z dnia 8 stycznia 1946 r. (Dz. U. Nr 2, poz. 14).

[4] Art. 10 ust. 7 Dekretu o podatku dochodowym z dnia 25 października 1948 r. (Dz. U. Nr 52, poz. 414).

[5] Wytyczne Ministra Finansów z dnia 29 kwietnia 1996 r. w sprawie sposobu i trybu ustalania dochodów w drodze oszacowania (Dz. Urz. MF Nr 13, poz. 60).

[6] Rozporządzenie Ministra Finansów z 10.10.1997 r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów podatników w drodze oszacowania cen w transakcjach dokonywanych przez tych podatników (Dz. U. Nr 128, poz. 833 ze zm.). Rozporządzenie to zostało obecnie zastąpione dwoma – jedno z nich dotyczy osób fizycznych, a drugie osób prawnych, co nie zmienia faktu, że ich zakres treściowy jest niemal identyczny.

[7] Ordynacja podatkowa z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. Nr 137, poz. 926).

[8] Obecnie obowiązuje Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 9 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia krajów i terytoriów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową dla celów podatku dochodowego od osób prawnych (Dz. U. 2013,  poz. 494).

Pokaż wszystkie publikacje

© DMS TAX Sp. z o.o. 2014

Właściwe wsparcie
dla Twojego biznesu

Świadczymy usługi z zakresu:

 Zobacz >>

Masz kontrolę cen transferowych? Skorzystaj
z pomocy ekspertów DMS TAX.

Skontaktuj się z nami:

Kontrola cen

lub zadzwoń:
+48 71 79 25 991