top

Zaaplikuj
czekamy na Ciebie

Zespół Cen Transferowych wiesz co potrafisz w TP

Czujesz potrzebę zmiany, praca w średniej przyjaznej firmie we Wrocławiu, bez korporacyjnego stresu, formalizmu i procedur na parzenie kawy pracujemy pomiędzy 8 a 17 równocześnie mamy czas na … życie.

Restrukturyzacja przedsiębiorstw w świetle przepisów o cenach transferowych

Anna Jarecka, DMSTAX

Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie cen transferowych[1] (dalej: Rozporządzenie) obowiązujące od lipca 2013 roku zawiera przepisy dotyczące restrukturyzacji przedsiębiorstw. Zagadnienie to zostało wprowadzone do Rozporządzenia w celu dostosowania go do nowego brzmienia Wytycznych OECD w sprawie cen transferowych[2] znowelizowanych w 2010 roku. Poprzez wprowadzenie odpowiednich zapisów w Rozporządzeniu transakcje dotyczące restrukturyzacji przedsiębiorstwa są traktowane jak wszelkie inne transakcje zawierane pomiędzy podmiotami powiązanymi.

Restrukturyzacja przedsiębiorstwa jest sumą złożonych procesów i działań mających na celu wzmocnienie pozycji konkurencyjnej przedsiębiorstwa, poprawę uzyskiwanych przez nie wyników ekonomicznych oraz wzrost wartości przedsiębiorstwa[3]. Do działań restrukturyzacyjnych można zaliczyć transakcje takie jak aporty, fuzje i przejęcia, wyodrębnienie centrów odpowiedzialności[4],  przenoszenie części działalności do innej jednostki (krajowej lub zagranicznej), a także renegocjowanie warunków istniejących porozumień.

W Rozporządzeniu znalazła się definicja restrukturyzacji, która jest na tyle szeroka, że można pod nią podciągnąć wiele typów transakcji gospodarczych. Ustawodawca wskazał, że : „przez restrukturyzację działalności (…) rozumie się przeniesienie pomiędzy podmiotami powiązanymi istotnych ekonomicznie funkcji lub aktywów, lub ryzyk”.

Wprowadzenie przepisów o restrukturyzacji przedsiębiorstw do Rozporządzenia spowodowało powstanie kilku kontrowersji. Najważniejsza z nich dotyczy wątpliwości co do tego czy należy sporządzać dokumentację podatkową opisującą działania restrukturyzacyjne. W Rozporządzeniu brak jest bowiem jednoznacznego wskazania w jaki sposób powinno się traktować transakcje tego typu.

Dodatkową trudność stanowi w tym kontekście budowa przepisów CIT nakładających na podatnika obowiązek dokumentacyjny. Odnosi się on bowiem do pojęcia transakcji, które nie posiada swojej legalnej definicji. Daje to organom podatkowym pewną dowolność w zaliczaniu do tej kategorii takich zdarzeń gospodarczych, które nie pasują do klasycznej, słownikowej definicji[5] tego pojęcia.  Dlatego też w stosunku do omawianego zagadnienia powinno się korzystać z nieco szerszej definicji, chociażby ze względu na to, że ustawodawca rozmyślnie umieścił przepisy o restrukturyzacji w Rozporządzeniu, co pozwala domniemywać, że działania restrukturyzacyjne mają być traktowane tak, jak wszystkie inne transakcje pomiędzy podmiotami powiązanymi.

Na potrzeby procesów składających się na restrukturyzację przedsiębiorstwa transakcje można zdefiniować jako szereg powiązanych ze sobą działań i czynności, wynikiem których jest osiągnięcie zamierzonych celów handlowych, gospodarczych lub prawnych. Innymi słowy jest to operacja dokonywana w celu stworzenia, zmiany lub transferu danych praw materialnych lub niematerialnych. Dlatego też zaleca się sporządzanie dokumentacji podatkowej cen transferowych, przynajmniej do momentu wykształcenia się jednolitej praktyki administracji podatkowej w tym zakresie.

Konstrukcja przepisów traktujących o restrukturyzacji znajdujących się w rozdziale 5a Rozporządzenia cechuje się dużą ogólnością. Mówią one jedynie, że organy kontroli skarbowej będą badać zgodność warunków ustalonych lub narzuconych w ramach restrukturyzacji działalności pomiędzy podmiotami powiązanymi z warunkami, jakie ustaliłyby pomiędzy sobą podmioty niezależne. Badanie ma dotyczyć w szczególności prawa do wynagrodzenia oraz jego wartości. Brak jest jednak konkretnych wytycznych zarówno dla organów podatkowych, jak i dla samych podatników jak takie badanie miałoby wyglądać i na czym dokładnie polegać.

Ustawodawca wskazał tylko, że w toku badania organy skarbowe uwzględniać będą przyczyny gospodarcze restrukturyzowania działalności, oczekiwane korzyści z niej płynące oraz realistyczne opcje dostępne dla podmiotów powiązanych uczestniczących w restrukturyzacji. Sugeruje to zmianę charakteru badania z formalno-prawnego na finansowo-ekonomiczny, co może stanowić dodatkową trudność dla organów skarbowych. Trudno bowiem ocenić panujące w przeszłości (tj. w momencie rozpoczęcia transakcji) warunki gospodarcze i obiektywną wiedzę o nich podmiotów biorących udział w restrukturyzacji. Ponadto elementy wskazane przez ustawodawcę cechują się dość dużą subiektywnością, co może rodzić spory z podatnikami nie zgadzającymi się z decyzjami wydawanymi przez organy skarbowe po przeprowadzeniu badania. Wątpliwości może rodzić także możliwość zakwestionowania przez organy skarbowe gospodarczego sensu restrukturyzacji, gdyż ingeruje to w sferę swobody gospodarczej i wolności polegającej na dowolnym kształtowaniu stosunków pomiędzy podmiotami działającymi na rynku.

Innym problemem związanym z nowymi przepisami jest nałożenie dodatkowego obciążenia na podatników, którzy dokonali restrukturyzacji swojego przedsiębiorstwa w przeszłości, lecz nie wcześniej niż przed pięcioma laty. Takie transakcje nie są jeszcze przedawnione, więc podczas ewentualnej kontroli prowadzonej przez organy skarbowe, mogą one wysunąć żądanie przedstawienia dokumentacji opisującej procesy restrukturyzacyjne.

Zmian w Rozporządzeniu polegających na dodaniu rozdziału dotyczącego restrukturyzacji działalności nie można ocenić w sposób jednoznaczny. Z jednej strony bowiem stanowią one kolejny krok do ujednolicenia polskich przepisów w zakresie cen transferowych z Wytycznymi OECD, z drugiej zaś niejasne, ogólne przepisy dają pole do sporów z organami skarbowymi w przypadku wydania decyzji niekorzystnej dla podatnika.

Dnia 27 lutego 2014 r. na stronie Ministerstwa Finansów pojawiło się wyjaśnienie obecnych przepisów dotyczących restrukturyzacji przedsiębiorstw. Dokument ten odnosi się do zmienionego w lipcu zeszłego roku Rozporządzenia Ministra finansów w sprawie cen transferowych oraz bazuje na treści Wytycznych OECD w sprawie cen transferowych.

 


[1] Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie sposobu i trybu określania dochodów osób prawnych w drodze oszacowania oraz sposobu i trybu eliminowania podwójnego opodatkowania osób prawnych w przypadku korekty zysków podmiotów powiązanych (Dz. U. z 2009 r. nr 160, poz. 1268 z późn. zm.). Tożsame zmiany zostały wprowadzone także do analogicznego rozporządzenia dotyczącego osób fizycznych:  Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie sposobu i trybu określania dochodów osób fizycznych w drodze oszacowania oraz sposobu i trybu eliminowania podwójnego opodatkowania osób prawnych w przypadku korekty zysków podmiotów powiązanych (Dz. U. z 2009 r. nr 160, poz. 1267 z późn. zm.).

[2] Wytyczne w sprawie cen transferowych dla przedsiębiorstw wielonarodowych i administracji podatkowych, OECD, Paryż 2010 (dalej: Wytyczne OECD).

[3] Więcej informacji na temat restrukturyzacji przedsiębiorstw znajduje się tutaj.

[4] Artykuł dotyczący centrów odpowiedzialności znajduje się tutaj.

[5] Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego PWN transakcja to „operacja handlowa dotycząca kupna lub sprzedaży towarów i usług” (http://sjp.pwn.pl//)

Pokaż wszystkie publikacje

© DMS TAX Sp. z o.o. 2014

Właściwe wsparcie
dla Twojego biznesu

Świadczymy usługi z zakresu:

 Zobacz >>

Masz kontrolę cen transferowych? Skorzystaj
z pomocy ekspertów DMS TAX.

Skontaktuj się z nami:

Kontrola cen

lub zadzwoń:
+48 71 79 25 991