top

Zaaplikuj
czekamy na Ciebie

Zespół Cen Transferowych wiesz co potrafisz w TP

Czujesz potrzebę zmiany, praca w średniej przyjaznej firmie we Wrocławiu, bez korporacyjnego stresu, formalizmu i procedur na parzenie kawy pracujemy pomiędzy 8 a 17 równocześnie mamy czas na … życie.

Transakcja pożyczki a obowiązek dokumentacyjny

Natalia Kaczorowska, DMS TAX

Transakcja udzielenia pożyczki jest jedną z najczęściej zawieranych przez podmioty powiązane. Przedsiębiorstwa te zawierają wzajemne transakcje polegające na finansowaniu działalności za pomocą pożyczek wewnątrzgrupowych.

W myśl art. 9a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: ustawa o CIT) podatnik zobowiązany jest do sporządzenia dokumentacji podatkowej do transakcji zawieranych z podmiotami powiązanymi. Obowiązek, o którym mowa powyżej obejmuje transakcję lub transakcje między podmiotami powiązanymi, w których łączna kwota (lub jej równowartość) wynikająca z umowy lub rzeczywiście zapłacona w roku podatkowym łączna kwota wymagalnych w roku podatkowym świadczeń przekroczy równowartość limitów wskazanych w tym przepisie. Warte wyjaśnienia jest, że dla ustalenia limitu transakcyjnego przy pożyczkach należy posłużyć się limitem 30 000 euro (art. 9a ust. 2 pkt. 2 ustawy o CIT), ponieważ jest on wykorzystywany w przypadku świadczenia usług, a umowę pożyczki należy zaliczyć do usług finansowych.

Największe wątpliwości podatników budzi wartość jaką należy brać pod uwagę przy określaniu przekroczenia limitu obowiązującego do przygotowania wspomnianej dokumentacji podatkowej. Istnieją bowiem różne interpretacje w powyższym zakresie, które stanowią, że należy brać pod uwagę jedynie odsetki bądź kapitał lub kapitał i odsetki.

W przypadku udzielenia pożyczki formą wynagrodzenia za udostępnienie przez strony transakcji w określonym czasie kapitału są odsetki. W przeciwieństwie do kwoty głównej pożyczki (mającej zwrotny charakter), odsetki stanowią definitywne przysporzenie majątkowe u udzielającego pożyczki.[1] W związku z powyższym przy określaniu obowiązku podatkowego dla transakcji pożyczki należy kierować się łączną kwotą odsetek, która wynika z zawartej pomiędzy podmiotami powiązanymi umowy.

Powyżej zaprezentowane stanowisko znajduje potwierdzenie organów podatkowych
w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 7 października 2011 r., w której wskazuje on, że „(…) w zakresie sporządzania dokumentacji podatkowej na potrzeby art. 9a ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych – w sytuacji udzielenia w ramach prowadzonej działalności gospodarczej oprocentowanej pożyczki innej osobie prawnej będącej podmiotem powiązanym należy uwzględnić jako wartość transakcji jedynie kwotę odsetek od pożyczki jako zapłatę za jej udzielenie (…)”.[2] Zatem, zgodnie z powyższym, podatnik przy ustalaniu wartości transakcji powinien wziąć pod uwagę jedynie kwotę odsetek.

Niemniej warto również mieć na uwadze opinie organów, które stoją na stanowisku, że dla celów sporządzenia dokumentacji podatkowej za wartość transakcji pożyczki należy uznać łącznie kapitał pożyczki wraz z odsetkami. Takie też stanowisko zajął Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z dnia 5 stycznia 2011 r.[3]

Organ wskazuje, że dokumentacja podatkowa poza innymi elementami powinna również zawierać opis oczekiwanych przez podatnika korzyści w związku z otrzymaniem świadczeń niematerialnych. Podatnik zawierający taką umowę z podmiotem powiązanym powinien przede wszystkim wziąć pod uwagę celowość jej zawarcia. Oczekiwane korzyści będą się zatem w tym przypadku odnosić do współmierności pomiędzy kosztem odsetek a potencjalnym przychodem, uzyskanym w związku z zaciągnięciem pożyczki.

Niestety, tak jak w wielu innych przypadkach, również co do właściwego ustalania obowiązku dokumentacyjnego dla transakcji pożyczek, organy w swych stanowiskach nie są zgodne. Jednakże praktyka ostatnich kilku lat wskazuje, że skłaniają się one ku stanowisku, że ustalając wartość transakcji należy brać pod uwagę tylko wartość odsetek.

Otrzymanie bowiem przez podmiot powiązany kapitału jest neutralne podatkowo, co oznacza, że kwota jaka zostaje przeniesiona na podmiot otrzymujący pożyczkę nie stanowi dla niego definitywnego przysporzenia majątkowego (jeżeli pożyczka została rzeczywiście zwrócona).

Jakkolwiek bowiem w przypadku pożyczki – z prawnego punktu widzenia: następuje przeniesienie własności na pożyczkobiorcę określonej ilości pieniędzy, to jednak
z gospodarczego i podatkowego punktu widzenia – mamy do czynienia z „prawem do korzystania z cudzej rzeczy”, zapłatą za które są odsetki. W przypadku transakcji polegających na udzielaniu pożyczki wartością transakcji, jaką należy przyjąć dla potrzeb określenia obowiązku sporządzenia dokumentacji podatkowej jest wartość odsetek wynikająca z umowy.

 Przypomnijmy, iż sporządzając dokumentację podatkową dla transakcji pożyczek należy oprzeć się na porównaniu ustalonych warunków pomiędzy podmiotami powiązanymi z warunkami stosowanymi przez podmioty niezależne. W związku z czym bardzo ważna jest kwestia właściwej selekcji danych służących ustaleniu rynkowości prowizji za udzieloną pożyczkę oraz jej oprocentowania.

Podsumowując zgodnie z zaprezentowanymi powyżej interpretacjami, istnieje wiele wątpliwości co do obowiązku dokumentacyjnego dla transakcji pożyczek. Przepisy podatkowe nie precyzują bowiem dokładnie jak podatnik powinien odnieść się do określenia wartości transakcji. Niemniej kierując się przytoczonymi argumentami, podatnik w przypadku ustalania wartości jaką należy wziąć pod uwagę przy określaniu limitu transakcyjnego dla pożyczek, powinien uwzględniać tylko i wyłącznie wartość odsetek.


[1] Marcin Jamroży, Dokumentacja podatkowa cen transferowych, pod red. nauk. dr M. Jamroży, Wydawnictwo ODDK, Gdańsk 2010, s. 347-349
[2] Syg. IPPB5/423-677/11-2/AS
[3] syg. ITPB3/423-548/10/MK

Pokaż wszystkie publikacje

© DMS TAX Sp. z o.o. 2019

Właściwe wsparcie
dla Twojego biznesu

Świadczymy usługi z zakresu:

 Zobacz >>

Masz kontrolę cen transferowych? Skorzystaj
z pomocy ekspertów DMS TAX.

Skontaktuj się z nami:

Kontrola cen

lub zadzwoń:
+48 71 79 25 991