Polska
Odniesienie do zasady ceny rynkowej
Art. 11 Ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: uCIT) (tożsame regulacje znajdują się w art. 25 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych- dalej: uPIT) Ustęp 1 1. Jeżeli: podatnik podatku dochodowego mający siedzibę (zarząd) lub miejsce za-mieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwany dalej „podmiotem krajowym”, bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu przedsiębiorstwem położonym za granicą lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale tego przedsiębiorstwa, albo osoba fizyczna lub prawna mająca miejsce zamieszkania albo siedzibę (zarząd) za granicą, zwana dalej „podmiotem zagranicznym”, bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu podmiotem krajowym lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale tego podmiotu krajowego, albo te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotem krajowym i podmiotem zagranicznym lub w ich kontroli albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów – i jeżeli w wyniku takich powiązań zostaną ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą niezależne podmioty, i w wyniku tego podmiot nie wykazuje dochodów albo wykazuje dochody niższe od tych, jakich należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały – dochody danego podmiotu oraz należny podatek określa się bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań. Ustęp 8a Przepisy ust. 1–3 stosuje się odpowiednio przy określaniu części dochodu podatnika, o którym mowa w art. 3 ust. 2, prowadzącego działalność poprzez położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zagraniczny zakład, podlegającej przypisaniu temu zakładowi.
Odniesienia do Wytycznych OECD dotyczących cen transferowych
Odniesienie do Wytycznych OECD w sprawie cen transferowych dla przedsiębiorstw wielonarodowych i administracji podatkowych znajduje się w art. 11 ust. 9 uCIT (oraz art. 25 uPIT). Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 września 2009 r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów osób prawnych w drodze oszacowania oraz sposobu i trybu eliminowania podwójnego opodatkowania osób prawnych w przypadku korekty zysków podmiotów powiązanych” także uwzględnia Wytyczne OECD w sprawie cen transferowych.
Definicja jednostek powiązanych
Podmioty powiązane w relacjach międzynarodowych Art. 11 uCIT (oraz tożsame regulacje art.25 uPIT) Ustęp 1 podatnik podatku dochodowego mający siedzibę (zarząd) lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwany dalej „podmiotem krajowym”, bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu przedsiębiorstwem położonym za granicą lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale tego przedsiębiorstwa, albo osoba fizyczna lub prawna mająca miejsce zamieszkania albo siedzibę (zarząd) za granicą, zwana dalej „podmiotem zagranicznym”, bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu podmiotem krajowym lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale tego podmiotu krajowego, albo te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotem krajowym i podmiotem zagranicznym lub w ich kontroli albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów Podmioty powiązane w relacjach krajowych Art. 11 uCIT (tożsame regulacje znajdują się w art. 25 uPIT) Ustęp 4 podmiot krajowy bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu innym podmiotem krajowym lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale innego podmiotu krajowego, albo te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotami krajowymi lub w ich kontroli albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów. Ustęp 5 Przepisy ust. 4 stosuje się również do powiązań o charakterze rodzinnym lub wynikających ze stosunku pracy albo majątkowych pomiędzy podmiotami krajowymi lub osobami pełniącymi w tych podmiotach funkcje zarządzające lub kontrolne albo nadzorcze oraz jeżeli którakolwiek osoba łączy funkcje zarządzające lub kontrolne albo nadzorcze w tych podmiotach. Ustęp 6 Przez pojęcie powiązań rodzinnych, o których mowa w ust. 5, rozumie się małżeństwo oraz pokrewieństwo lub powinowactwo do drugiego stopnia. Zasady ogólne mające zastosowanie do podmiotów powiązanych zarówno w relacjach krajowych, jak i międzynarodowych Art. 11 uCIT (tożsame regulacje znajdują się w art. 25 uPIT) Ustęp 5a Posiadanie udziału w kapitale innego podmiotu, o którym mowa w ust. 1 i 4, oznacza sytuację, w której dany podmiot bezpośrednio lub pośrednio posiada w kapitale innego podmiotu udział nie mniejszy niż 5%. Ustęp 5b Określając wielkość udziału pośredniego, jaki podmiot posiada w kapitale innego podmiotu, przyjmuje się zasadę, że jeżeli jeden podmiot posiada w kapitale drugiego podmiotu określony udział, a ten drugi posiada taki sam udział w kapitale innego podmiotu, to pierwszy podmiot posiada udział pośredni w kapitale tego innego podmiotu w tej samej wysokości; jeżeli wartości te są różne, za wysokość udziału pośredniego przyjmuje się wartość niższą. Ustęp 8 Przepisy ust. 4 nie mają zastosowania w przypadku świadczeń między spółkami tworzącymi podatkową grupę kapitałową. Zastosowanie zasady ceny rynkowej do transakcji przeprowadzanych z jednostkami z “rajów podatkowych” Ustęp 4a W przypadku gdy podmiot krajowy dokonuje transakcji z podmiotem mającym miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju wymienionym w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 9a ust. 6, a warunki ustalone w takiej transakcji odbiegają od warunków, jakie ustaliłyby między sobą niezależne podmioty, i w wyniku tego podmiot krajowy nie wykazuje dochodów lub wykazuje dochody w zaniżonej wysokości – dochody podmiotu krajowego określa się w drodze oszacowania stosując metody wskazane w ust. 2 i 3 lub stosuje się odpowiednio art. 14.
Metody ustalania cen transferowych
Art. 11 uCIT (tożsame regulacje znajdują się w art. 25 uPIT) Ustęp 2 metoda porównywalnej ceny niekontrolowanej, metoda ceny odprzedaży, metoda rozsądnej marży (“koszt plus”) . Jeżeli nie jest możliwe zastosowanie metod wyżej wymienionych metod stosuje się metody zysku transakcyjnego.
Wymagania odnośnie dokumentacji cen transferowych
Art. 9a uCIT / art. 25a uPIT 1. Podatnicy dokonujący transakcji z podmiotami powiązanymi z tymi podatnikami – w rozumieniu art. 11 ust. 1 i 4 – lub transakcji, w związku z którymi zapłata należności wynikających z takich transakcji dokonywana jest bezpośrednio lub pośrednio na rzecz podmiotu mającego miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową, są obowiązani do sporządzenia dokumentacji podatkowej takiej (takich) transakcji, obejmującej: określenie funkcji, jakie spełniać będą podmioty uczestniczące w transakcji (uwzględniając użyte aktywa i podejmowane ryzyko); określenie wszystkich przewidywanych kosztów związanych z transakcją oraz formę i termin zapłaty; metodę i sposób kalkulacji zysków oraz określenie ceny przedmiotu transakcji; określenie strategii gospodarczej oraz innych działań w jej ramach – w przypadku gdy na wartość transakcji miała wpływ strategia przyjęta przez podmiot; wskazanie innych czynników – w przypadku gdy w celu określenia wartości przedmiotu transakcji przez podmioty uczestniczące w transakcji uwzględnione zostały te inne czynniki; określenie oczekiwanych przez podmiot obowiązany do sporządzenia dokumentacji korzyści związanych z uzyskaniem świadczeń – w przypadku umów dotyczących świadczeń (w tym usług) o charakterze niematerialnym. 2. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, obejmuje transakcję lub transakcje między podmiotami powiązanymi, w których łączna kwota (lub jej równowartość) wynikająca z umowy lub rzeczywiście zapłacona w roku podatkowym łączna kwota wymagalnych w roku podatkowym świadczeń przekracza równowartość: 100 000 euro – jeżeli wartość transakcji nie przekracza 20% kapitału zakładowego, określonego zgodnie z art. 16 ust. 7, albo 30 000 euro – w przypadku świadczenia usług, sprzedaży lub udostępnienia wartości niematerialnych i prawnych, albo 50 000 euro – w pozostałych przypadkach. 3. Obowiązek sporządzenia dokumentacji, o którym mowa w ust. 1, obejmuje również transakcję, w związku z którą zapłata należności wynikająca z takiej trans-akcji dokonywana jest bezpośrednio lub pośrednio na rzecz podmiotu mającego miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową, jeżeli łączna kwota (lub jej równowartość) wynikająca z umowy lub rzeczywiście zapłacona w roku podatkowym łączna kwota wymagalnych w roku podatkowym świadczeń przekracza równowartość 20 000 euro. Art. 9a Ustęp 5a Przepisy ust. 1–5 stosuje się odpowiednio do podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2, prowadzących działalność poprzez położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zagraniczny zakład.
Szczególne procedury kontroli (audytu) cen transferowych lub szczególne kary w zakresie stosowania cen transferowych
Art. 19 uCIT Ustęp 4 Jeżeli organy podatkowe lub organy kontroli skarbowej określą, na podstawie art. 11, dochód podatnika w wysokości wyższej (stratę w wysokości niższej) niż zadeklarowana przez podatnika w związku z dokonaniem transakcji, o których mowa w art. 9a, a podatnik nie przedstawi tym organom wymaganej przez te przepisy dokumentacji podatkowej – różnicę między dochodem zadeklarowanym przez podatnika a określonym przez te organy opodatkowuje się stawką 50%. Uwaga: przy zastosowaniu karnej stawki podatku w wysokości 50%, nie są doliczane żadne dodatkowe odsetki (co miałoby miejsce przy zastosowaniu normalnej procedury).
Istotne przepisy w zakresie umów dotyczących ustalania cen transferowych (uprzednich porozumień cenowych)
Rozdział IIA Ordynacji Podatkowej
Linki do odpowiednich stron rządowych
Ministerstwo Finansów
Inne istotne informacje
uCIT Rozporządzenie Ministra Finansów (w związku z art. 9a uCIT/art. 25a uPIT) zawiera listę „rajów podatkowych”. Transakcje z krajami i terytoriami uznawanymi za raje podatkowe są obłożone obowiązkiem dokumentacyjnym tak samo jak transakcje zawierane przez podmioty powiązane. Przepisy o cienkiej kapitalizacji Art. 16 uCIT (stosunek długu do kapitału zakładowego wynosi jak 3:1). Polskie prawo podatkowe ogranicza finansowanie udzielane przez niektóre podmioty powiązane zarówno rezydentów polskich, jak i podmiotów zagranicznych (akcjonariusz lub siostrzana firma będąca w posiadaniu tego samego rodzica posiadającego co najmniej 25% kapitału zakładowego spółki mierzonego prawem głosu) – Jeśli wskaźnik zadłużenia kapitału własnego przekracza 3:1, odsetki płatne z tytułu nadwyżki ponad ten limit nie mogą zostać uznane za koszt uzyskania przychodu – Dla celów cienkiej kapitalizacji, „kredyt” może być rozumiany jako każdy rodzaj wierzytelności, w tym jako dłużne papiery wartościowe i niektóry depozyty lub oprocentowane lokaty Zasady ogólne dla wszystkich przedsiębiorstw Art. 14 uCIT Ustęp1 Przychodem z odpłatnego zbycia rzeczy lub praw majątkowych, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie. Jeżeli jednak cena bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej Ustęp 2 Wartość rynkową, o której mowa w ust. 1, rzeczy lub praw majątkowych określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca odpłatnego zbycia Ustęp 3 Jeżeli wartość wyrażona w cenie określonej w umowie znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, organ podatkowy wezwie strony umowy do zmiany tej wartości lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej. W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wartości lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej, organ podatkowy określi wartość z uwzględnieniem opinii biegłego lub biegłych. Jeżeli wartość określona w ten sposób odbiega co najmniej o 33% od wartości wyrażonej w cenie, koszty opinii biegłego lub biegłych ponosi zbywający Ordynacja podatkowa Art. 82 ust. 6 wraz z Rozporządzeniem Ministra Finansów – wymóg złożenia do organów podatkowych, jako załącznik do rocznego zeznania podatkowego (formularz ORD-U) informacji o umowach z przedsiębiorstwami powiązanymi (rozumianymi jako 5% zaangażowanie w kapitał), jeżeli w roku podatkowym umowa lub suma zamówienia przekroczyła limit w wysokości 300.000 euro. W zeznaniu należy uwzględnić także informacje na temat każdego zamówienia, jeżeli jego kwota przekracza limit w wysokości 5.000 euro. Ustawa VAT Art. 32 ust. 1 W przypadku gdy między nabywcą a dokonującym dostawy towarów lub usługodawcą istnieje związek, o którym mowa w ust. 2, oraz w przypadku gdy wynagrodzenie jest: 1) niższe od wartości rynkowej, a nabywca towarów lub usług nie ma zgodnie z art. 86, 86a, 88, 88a i 90 oraz z przepisami wydanymi na podstawie art. 92 ust. 3 pełnego prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, 2) niższe od wartości rynkowej, a dokonujący dostawy towarów lub usługodawca nie ma zgodnie z art. 86, 86a, 88, 88a i 90 oraz z przepisami wydanymi na podstawie art. 92 ust. 3 pełnego prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a dostawa towarów lub świadczenie usług są zwolnione od podatku, 3) wyższe od wartości rynkowej, a dokonujący dostawy towarów lub usługodawca nie ma zgodnie z art. 86, 86a, 88, 88a i 90 oraz z przepisami wydanymi na podstawie art. 92 ust. 3 pełnego prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego – organ podatkowy określa wysokość obrotu na podstawie wartości rynkowej pomniejszonej o kwotę podatku, jeżeli okaże się, że związek ten miał wpływ na ustalenie wynagrodzenia z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług. Ustęp 2 Związek, o którym mowa w ust. 1, istnieje, gdy między kontrahentami lub osobami pełniącymi u kontrahentów funkcje zarządzające, nadzorcze lub kontrolne zachodzą powiązania o charakterze rodzinnym lub z tytułu przysposobienia, kapitałowym, majątkowym lub wynikające ze stosunku pracy. Związek ten istnieje także, gdy którakolwiek z wymienionych osób łączy funkcje zarządzające, nadzorcze lub kontrolne u kontrahentów. Ustęp 3 Przez powiązania rodzinne, o których mowa w ust. 2, rozumie się małżeństwo oraz pokrewieństwo lub powinowactwo do drugiego stopnia. Ustęp 4 Przez powiązania kapitałowe, o których mowa w ust. 2, rozumie się sytuację, w której jedna z osób lub jeden z kontrahentów posiada prawo głosu wynoszące co najmniej 5% wszystkich praw głosu lub dysponuje bezpośrednio lub pośrednio takim prawem.
1. Przepisy prawa krajowego odnoszące się do zasady ceny rynkowej. 2. Odniesienia do OECD Transfer Pricing Guidelines for Multinational Enterprises and Tax Administrations w prawie krajowym. 3. Prawodawstwo lub przepisy krajowe zawierające definicję podmiotów lub przedsiębiorstw powiązanych. 4. Odpowiednie przepisy prawne lub regulacje zawierające wytyczne dotyczące metod ustalania cen transferowych, w tym kolejność ich stosowania, jeśli taka występuje. 5. Przepisy krajowe, jeśli takowe istnieją, odnoszące się do wymogów w zakresie dokumentowania cen transferowych. 6. Przepisy krajowe, jeśli takowe istnieją, dotyczące szczególnych procedur kontroli cen transferowych lub szczególnych kar w zakresie ich stosowania. 7. Przepisy krajowe, jeśli takowe istnieją, w zakresie uprzednich porozumień cenowych. 8. Adresy stron internetowych właściwych organów odpowiedzialnych za politykę cen transferowych i jej prowadzenie oraz za umowy dotyczące uprzednich porozumień cenowych. 9. Inne istotne informacje, na przykład dane pochodzące z przeglądów merytorycznych lub przepisy dotyczące cen transferowych będące aktualnie w przygotowaniu.
Opracowano na podstawie następującego materiału;stan na styczeń 2012 roku; tłumaczenie własne Anna Jarecka.